De gebruikelijkloonregeling uit artikel 12a Wet op de loonbelasting 1964 geldt zodra je werkzaamheden verricht voor een BV waarin jij of je fiscale partner een aanmerkelijk belang hebt van vijf procent of meer. De regeling is niet onderhandelbaar en ook niet afhankelijk van de vraag of er een gezagsverhouding is. Voor de loonheffing ben je werknemer, punt.
Het verschil tussen het gebruikelijk loon dat jou wordt toegerekend en wat je jezelf daadwerkelijk uitbetaalt, heet fictief loon. Over dat fictief loon moeten loonheffingen worden afgedragen, ook als je het geld nooit van de BV naar privé hebt laten stromen.
Drie normen, de hoogste geldt
Het gebruikelijk loon wordt vastgesteld op het hoogste van drie bedragen: het loon uit de meest vergelijkbare dienstbetrekking, het hoogste loon van werknemers in dienst van de BV of verbonden lichamen, en het wettelijk minimumbedrag van €58.000 voor 2026. €58.000 is een ondergrens, geen maximum.
De meest vergelijkbare dienstbetrekking
Het loon van de DGA wordt vergeleken met het loon van iemand in loondienst die vergelijkbare werkzaamheden doet, met vergelijkbare opleiding en verantwoordelijkheden, maar zonder aanmerkelijk belang. De Belastingdienst kijkt naar de branche en omvang van het bedrijf, het werkpakket en de verantwoordelijkheden, en opleiding en werkervaring.
Als de inspecteur zich beroept op een vergelijkbare dienstbetrekking, moet hij kenbaar maken op welke criteria hij die vergelijking baseert. Kun jij aannemelijk maken dat het loon lager ligt dan €58.000, dan geldt dat lagere bedrag. De bewijslast ligt bij jou.
De afroommethode
In de rechtspraak is de afroommethode ontstaan: het gebruikelijk loon wordt afgeleid van de opbrengsten van de BV, verminderd met toe te rekenen kosten. Voorwaarde was dat de BV-resultaten nagenoeg geheel toerekenbaar waren aan de werkzaamheden van de DGA. Sinds de wetswijziging van 2015 is de reikwijdte van de afroommethode sterk ingeperkt. Als de BV juist lage winsten maakt, kun je de afroommethode zelf gebruiken om een lager gebruikelijk loon aannemelijk te maken.
Waar de Belastingdienst op let
Signalen die extra aandacht trekken zijn een loon onder het normbedrag van €58.000 zonder onderbouwde uitzondering, een loon dat jarenlang niet is gewijzigd terwijl de norm wel werd aangepast, een grote dividenduitkering naast een laag loon, en een loon dat lager ligt dan dat van een andere werknemer in de BV.
Bij een naheffing legt de Belastingdienst loonheffing op over het verschil plus revisierente. In ernstige gevallen volgt een vergrijpboete.
Fictief loon en gevolgen
Betaal je jezelf minder dan het gebruikelijk loon, dan wordt het verschil aangemerkt als fictief loon. Dit fictief loon wordt geacht te zijn genoten op 31 december van het betreffende kalenderjaar. Vanuit de DGA-positie vormt dit fictief loon een informele kapitaalstorting in de BV, waardoor de verkrijgingsprijs van jouw aandelen stijgt. Leg deze verhoging goed vast in het dossier, anders loop je dat voordeel bij verkoop alsnog mis.
Vooraf afstemmen
Wil je achteraf geen discussie over de hoogte van jouw gebruikelijk loon, dan kun je vooraf afstemming zoeken met de Belastingdienst. De Belastingdienst maakt echter geen afspraken over perioden die al verloond zijn, dus afstemming is alleen zinvol voor toekomstige perioden. LoonBox helpt bij die aanvraag wanneer dat in jouw situatie verstandig is.
Wat LoonBox voor je doet
LoonBox verwerkt het gebruikelijk loon voor DGA's als vaste taak in de salarisadministratie. Als registerbelastingadviseur bewaak ik de normwijzigingen en signaleer ik wanneer jouw loon niet meer voldoet aan de actuele wet. Lees ook wanneer je een lager gebruikelijk loon mag hanteren en loon of dividend: wat is slim voor jou als DGA?
Klopt jouw gebruikelijk loon voor 2026? LoonBox helpt je direct verder.