Whitepaper: Gebruikelijk loon DGA 2026 — de complete gids

Achtergrond en doel van de regeling

In het verleden was het voor de DGA fiscaal aantrekkelijk om zichzelf geen of een laag loon toe te kennen en het inkomen aan te vullen met dividend. Om belastingontwijking via dit mechanisme te voorkomen, heeft de wetgever bepaald dat een werknemer die arbeid verricht voor een lichaam waarin hij of zijn fiscale partner een aanmerkelijk belang heeft, verplicht een gebruikelijk loon moet genieten (art. 12a lid 1 Wet LB).

De regeling geldt nog steeds — en is door de invoering van twee box 2-schijven in 2024 zelfs relevanter geworden. Het voordeel van dividend in plaats van loon is kleiner geworden dan in voorgaande jaren.

Wanneer geldt de gebruikelijkloonregeling?

De regeling is van toepassing als een werknemer arbeid verricht voor een lichaam waarin hij of zijn fiscale partner een aanmerkelijk belang heeft — dit is een belang van 5% of meer van de aandelen.

Als er geen echte gezagsverhouding bestaat tussen de DGA en de BV (wat gebruikelijk is), is er sprake van een fictieve dienstbetrekking (art. 4 Wet LB). De DGA wordt daardoor altijd als werknemer gezien voor de loonheffing. De omvang van de werkzaamheden is niet van belang voor het toepassen van de regeling, maar kan wel invloed hebben op de hoogte van het gebruikelijk loon.

De regeling geldt ook als iemand werkt voor een BV waarin zijn fiscale partner het aanmerkelijk belang heeft.

De drie normen: hoogte gebruikelijk loon

Het gebruikelijk loon wordt vastgesteld op het hoogste van de volgende drie bedragen:

1. Het loon uit de meest vergelijkbare dienstbetrekking
2. Het hoogste loon van werknemers in dienst van de BV of verbonden lichamen
3. €58.000 (2026) — het wettelijk vastgestelde normbedrag

€58.000 is de minimumvloer. Je kunt dus nooit lager gaan dan dit bedrag, tenzij je gebruik kunt maken van een uitzondering. Het normbedrag wordt periodiek geïndexeerd.

Meest vergelijkbare dienstbetrekking

Het loon van de DGA wordt vergeleken met het loon van iemand in loondienst met vergelijkbare werkzaamheden, ervaring en verantwoordelijkheden — maar zonder aanmerkelijk belang. Dat is de meest vergelijkbare dienstbetrekking. Deze moet voldoen aan vier voorwaarden:

1. Aanmerkelijk belang speelt geen rol in die functie
2. De dienstbetrekking is bekend bij de inhoudingsplichtige en de inspecteur
3. Het loon is bekend of kan redelijkerwijs geschat worden
4. Het loon is niet op een afwijkend bedrag gesteld door familiebanden of andere bijzondere omstandigheden

Criteria die meewegen: de branche, de omvang van het bedrijf, het werkpakket, de verantwoordelijkheden en welke personen of afdelingen de DGA aanstuurt (HR 2025, ECLI:NL:HR:2025:459).

Als meerdere functies als meest vergelijkbaar kunnen worden aangemerkt, wordt het meest voorkomende loon of een gemiddelde gehanteerd (Kamerstukken II 2014/15, 34002, nr. 3).

Afroommethode

De afroommethode stelt het gebruikelijk loon vast op basis van de omzet of opbrengsten van de BV, verminderd met de toe te rekenen kosten. De methode was toegestaan als de BV-resultaten nagenoeg geheel door de werkzaamheden van de DGA werden gegenereerd en er geen soortgelijke dienstbetrekking beschikbaar was.

Sinds 2015 geldt de ruimere term "meest vergelijkbare dienstbetrekking" in plaats van "soortgelijke dienstbetrekking". Er is daardoor altijd wel een vergelijkbare functie te vinden, waardoor de afroommethode sterk is ingeperkt. De staatssecretaris stelt dat de methode in uitzonderlijke situaties nog wel kan worden toegepast — met name als er grote verschillen bestaan tussen de DGA-functie en de meest vergelijkbare dienstbetrekking.

De Belastingdienst probeert de afroommethode in de praktijk nog weleens toe te passen. In die gevallen is het in het belang van de DGA om dit te betwisten. Als de BV weinig winst maakt, kun je de methode zelf ook inzetten om een lager gebruikelijk loon aannemelijk te maken.

Meestverdienende andere werknemer

Het gebruikelijk loon mag niet lager zijn dan het loon van de hoogst betaalde werknemer in de BV of een verbonden lichaam. Onder verbonden lichamen wordt verstaan: vennootschappen met een wederzijds belang van minimaal 1/3.

Er is een tegenbewijsregeling: als de hoogst betaalde werknemer over schaarse of specifieke deskundigheid beschikt of een eenmalige bonus heeft ontvangen, kan de DGA voor vergelijking ook uitgaan van een andere werknemer met een meer vergelijkbare functie. Dit moet goed worden onderbouwd.

Let op: de inspecteur kijkt soms naar het concern als geheel in plaats van alleen naar verbonden lichamen. Dit is onjuist (Hof Amsterdam 2021, ECLI:NL:GHAMS:2021:1305). Werknemers in BV's die niet als verbonden lichaam kwalificeren maar waarin de DGA wel een aanmerkelijk belang heeft, tellen niet mee voor de norm.

Uitzonderingen op de norm

1. Gebruikelijk loon maximaal €5.000

Als het gebruikelijk loon op basis van de meest vergelijkbare dienstbetrekking uitkomt op maximaal €5.000, hoeft er geen loon te worden uitbetaald. Betaalt de DGA toch loon, dan moeten hierover wel loonheffingen worden afgedragen.

2. Meest vergelijkbare dienstbetrekking heeft lager loon dan €58.000

Als de DGA aannemelijk maakt dat 100% van het loon van de meest vergelijkbare dienstbetrekking lager is dan €58.000, geldt dat lagere bedrag als gebruikelijk loon.

3. Deeltijdfactor (feiten en omstandigheden)

Werkt de DGA in deeltijd, dan wordt het normbedrag niet automatisch naar rato verminderd. De DGA moet aannemelijk maken dat een lager loon gebruikelijk is gezien de feiten en omstandigheden. De deeltijdfactor kan daarbij meewegen, maar is niet voldoende op zichzelf.

4. Gevaar voor continuïteit onderneming

Bij een structureel verlieslijdende BV kan de inspecteur goedkeuren dat een lager loon wordt gehanteerd — zelfs lager dan het wettelijk minimumloon. De goedkeuring wordt niet verleend als de slechte financiële positie het gevolg is van een hoge rekening-courantschuld van de DGA of alleen van een negatief eigen vermogen.

5. Start-ups

Een startende onderneming die het gebruikelijk loon niet kan betalen, mag gedurende maximaal drie jaar een lager loon hanteren. De periode dat de onderneming al als eenmanszaak liep, wordt in mindering gebracht. Het loon mag niet lager zijn dan het wettelijk minimumloon — tenzij de continuïteitsuitzondering ook van toepassing is.

Doorbetaaldloonregeling bij meerdere BV's

Als een DGA werkzaamheden verricht voor meerdere BV's binnen een concern, is bij elke BV in principe de gebruikelijkloonregeling van toepassing. Dat leidt tot meerdere salarisadministraties. Om dit te voorkomen bestaat de doorbetaaldloonregeling (art. 32d Wet LB).

Via de doorbetaaldloonregeling draagt één vennootschap de loonheffing af over het totale loon van de DGA. De inhoudingsplicht van de andere BV's wordt daardoor verlegd. Als de doorbetaaldloonregeling van toepassing is, wordt het gebruikelijk loon alleen bepaald op het niveau van de vennootschap waar de DGA in dienst is — niet meer per aanmerkelijk belang.

Een beschikking van de Belastingdienst is niet nodig, maar alle inhoudingsplichtigen moeten wel verplicht zijn het toegekende loon te betalen aan de vennootschap die als inhoudingsplichtige optreedt.

Verwerking van fictief loon

Betaalt de DGA zichzelf minder dan het gebruikelijk loon? Dan wordt het verschil als fictief loon in aanmerking genomen. Dit fictief loon wordt geacht te zijn genoten op 31 december van het betreffende jaar (art. 13a lid 3 Wet LB).

De BV kan het fictief loon als loonkost aftrekken. Vanuit de positie van de DGA vormt het fictief loon een informele kapitaalstorting in de BV. Dit verhoogt de verkrijgingsprijs van de aandelen (art. 4.21 Wet IB 2001), wat bij een toekomstige verkoop van de BV leidt tot een lagere belaste winst in box 2.

Leg de verhoging van de verkrijgingsprijs goed vast in het dossier. Bij een toekomstige aandelenoverdracht is dit bewijs essentieel.

Gebruikelijk loon versus dividend in 2026

De belastingdruk op loon en dividend is in 2026 dichter bij elkaar gekomen door de invoering van twee box 2-schijven. De gecombineerde VPB- en box 2-druk varieert van 38,84% tot 48,8%, tegenover 37,56% of 49,5% inkomstenbelasting over loon.

Route	Tarieven 2026	Gecombineerde druk
Loon — box 1 laag (tot €78.426)	37,56% IB	37,56%
Loon — box 1 hoog (boven €78.426)	49,5% IB	49,5%
Dividend — laag VPB + schijf 1 box 2	19% VPB + 24,5% box 2	38,84%
Dividend — laag VPB + schijf 2 box 2	19% VPB + 31% box 2	44,09%
Dividend — hoog VPB + schijf 2 box 2	25,8% VPB + 31% box 2	48,8%

Loon in de eerste schijf blijft voordeliger dan alle vormen van dividend. Zodra het box 1-inkomen boven €78.426 uitkomt, kan dividend aantrekkelijker worden. De bijdrage Zorgverzekeringswet is in deze vergelijking buiten beschouwing gelaten.

Lees meer in ons artikel loon of dividend: wat is slim voor jou als DGA?

Optimaliseren en afstemmen

Ondanks de wettelijke kaders bestaat er ruimte om bij de vaststelling van het gebruikelijk loon ook aandacht te besteden aan de fiscaal optimale positie. Een hoger loon hoeft niet altijd nadelig te zijn: het vergroot de aftrekruimte voor lijfrente (pensioentekort) en kan gunstig zijn bij een hypotheekaanvraag.

De oude stelregel dat het optimale DGA-salaris ligt op de grens van de hoogste inkomstenbelastingschijf vermeerderd met aftrekposten, geldt niet meer. Aftrekposten worden in 2026 afgetrokken tegen maximaal 37,56%, niet meer tegen het toptarief. Bovendien bouwen de heffingskortingen af naarmate het inkomen stijgt.

Wil je zeker zijn dat achteraf geen discussie ontstaat over de hoogte van jouw gebruikelijk loon? Dan kun je vooraf afstemming zoeken met de Belastingdienst. De Belastingdienst maakt echter geen afspraken over perioden die al verloond zijn.

Arbeidsovereenkomst

Het is raadzaam de arbeidsverhouding tussen de DGA en de BV vast te leggen in een schriftelijke arbeidsovereenkomst. Als de DGA enig aandeelhouder is én zelf de BV vertegenwoordigt, is schriftelijke vastlegging zelfs verplicht (art. 2:247 BW). Wordt dit vergeten, dan loopt de DGA het risico dat de mondelinge overeenkomst — met name bij faillissement — wordt vernietigd.

Checklist gebruikelijk loon 2026

Gebruik deze checklist aan het begin van elk jaar:

• Is het loon minimaal €58.000 (of is er een geldige, onderbouwde uitzondering)?
• Is het normbedrag gecontroleerd op eventuele indexatie ten opzichte van vorig jaar?
• Is het loon niet lager dan dat van de hoogst betaalde andere werknemer in de BV of verbonden lichamen?
• Is bij deeltijdwerk de arbeidsomvang formeel vastgelegd en aannemelijk gemaakt dat een lager loon gebruikelijk is?
• Is een beroep op de continuïteitsuitzondering onderbouwd met jaarrekening en liquiditeitsoverzicht?
• Is de bijtelling auto van de zaak meegenomen in de beoordeling van het loon?
• Is de doorbetaaldloonregeling van toepassing als er meerdere BV's zijn?
• Is een eventuele verhoging van de verkrijgingsprijs door fictief loon vastgelegd in het dossier?
• Is er een schriftelijke arbeidsovereenkomst opgesteld (verplicht bij enig aandeelhouder)?
• Is de loon-dividendverdeling beoordeeld op fiscale optimalisatie voor dit jaar?

LoonBox verwerkt het gebruikelijk loon voor DGA's als vaste taak in de salarisadministratie. Ertug Kosmaci RB bewaakt de normwijzigingen en past het loon proactief aan. Plan gratis een kennismakingsgesprek om te bespreken hoe LoonBox dit voor jou verzorgt.