Wat is de zelfstandigenaftrek?
De zelfstandigenaftrek verlaagt de belasting voor zzp'ers en andere IB-ondernemers, maar het bedrag is de afgelopen jaren sterk afgebouwd. Op deze pagina lees je wat de aftrek in 2026 bedraagt, welke voorwaarden gelden en hoe hij samenwerkt met de MKB-winstvrijstelling.
- Bedraagt in 2026 nog € 1.200; in 2020 was dit nog € 7.030.
- Alleen voor IB-ondernemers (zzp'ers, vof, maatschap) die voldoen aan het urencriterium van 1.225 uur per jaar.
- Startende ondernemers krijgen de eerste drie jaar bovenop de reguliere aftrek nog de startersaftrek van € 2.123.
- Na de zelfstandigenaftrek geldt nog de MKB-winstvrijstelling van circa 12,7% over de resterende winst.
Hoe werkt de zelfstandigenaftrek?
Als IB-ondernemer mag je de zelfstandigenaftrek van je belastbare winst aftrekken in de aangifte inkomstenbelasting. Dat verlaagt het inkomen in box 1 en daarmee de te betalen belasting.
De aftrek wordt verrekend met de winst vóór de MKB-winstvrijstelling. Als de aftrek hoger is dan je winst, mag het niet-benutte deel worden verrekend met winst uit eerdere of latere jaren via de verliesverrekenring. De Belastingdienst past dit automatisch toe via de aangifte.
Let op: de zelfstandigenaftrek heeft als belastingvoordeel minder waarde naarmate hij verder wordt afgebouwd. Bij een aftrek van € 1.200 in 2026 en een belastingtarief van 36,97% in de eerste schijf is het feitelijke belastingvoordeel nog circa € 444 per jaar.
Afbouw van het bedrag
De zelfstandigenaftrek is de afgelopen jaren sterk verlaagd. De wetgever wil de fiscale behandeling van werknemers en zelfstandigen dichter bij elkaar brengen.
Afbouw zelfstandigenaftrek
De verwachting is dat de aftrek in 2027 verder daalt naar € 900. Voor de langere termijn is het verstandig je belastingpositie niet primair te baseren op de zelfstandigenaftrek en te kijken naar andere aftrekposten zoals de lijfrentepremieaftrek voor pensioenopbouw.
Startersaftrek
Startende ondernemers komen naast de reguliere zelfstandigenaftrek ook in aanmerking voor de startersaftrek van € 2.123. Dit extra bedrag mag je maximaal drie keer toepassen in de eerste vijf jaar van je onderneming.
Om gebruik te maken van de startersaftrek moet je in het betreffende jaar recht hebben op de zelfstandigenaftrek en mag je in de vijf voorafgaande jaren niet meer dan twee keer de startersaftrek hebben gebruikt. Houd dit goed bij in je administratie, want de Belastingdienst controleert dit bij de aangifte.
Samenwerking met de MKB-winstvrijstelling
Na de zelfstandigenaftrek verlaagt de MKB-winstvrijstelling het belastbare inkomen verder met circa 12,7% van de resterende winst. Anders dan de zelfstandigenaftrek geldt de MKB-winstvrijstelling zonder urencriterium; ook ondernemers die minder dan 1.225 uur werken profiteren ervan. De combinatie van beide aftrekken zorgt er nog steeds voor dat een IB-ondernemer minder belasting betaalt dan een vergelijkbare werknemer, al is het verschil kleiner geworden dan in het verleden.
Veelgestelde vragen
Wat is het urencriterium en hoe toon ik aan dat ik eraan voldoe?
Je moet minimaal 1.225 uur per jaar besteden aan je onderneming. Hieronder vallen directe werkzaamheden voor klanten, maar ook acquisitie, administratie en opleiding. Houd een urenregistratie bij, ook al is dat niet verplicht. Bij een controle van de Belastingdienst is een sluitende registratie je sterkste bewijs. Werk je ook in loondienst, dan moet je bovendien meer dan 50% van je totale arbeidstijd aan de onderneming besteden.
Hoe werkt de zelfstandigenaftrek samen met de MKB-winstvrijstelling?
De zelfstandigenaftrek wordt eerst van de winst afgetrokken. Over de resterende winst pas je daarna de MKB-winstvrijstelling toe van circa 12,7% (2026). Dat verlaagt de belastbare winst nogmaals. Als de zelfstandigenaftrek hoger is dan de winst, mag het verlies worden verrekend met de winst van de drie voorafgaande jaren of de negen volgende jaren.
Kan ik als dga (directeur-grootaandeelhouder) ook de zelfstandigenaftrek gebruiken?
Nee. Een dga werkt via een bv en is dus geen IB-ondernemer. De zelfstandigenaftrek geldt alleen voor ondernemers die hun winst opgeven in de inkomstenbelasting, zoals zzp'ers, vof-deelnemers en eenmanszaken. Een dga ontvangt een directeurssalaris uit de bv en wordt in de inkomstenbelasting als werknemer belast voor dat loon.
Wordt de zelfstandigenaftrek verder afgebouwd na 2026?
Ja. De wetgever heeft een afbouwpad vastgesteld richting € 900 in 2027. Het is raadzaam te verwachten dat de aftrek de komende jaren laag blijft of verder daalt. Plan je belastingpositie dus niet te afhankelijk van deze aftrekpost en kijk naar andere vormen van fiscale optimalisatie, zoals de juiste rechtsvorm of pensioenopbouw via een lijfrente.